Emblem 126

TranscriptionAI-generated

Al die hier opter aerden leeft, En 'tvleysch tot lusten over-geeft, Koomt siet dit leste Sinne-beelt Terwijl ghy met u ziele speelt, Koomt sietet met een diep gepeys, Want 'tis de stant van alle vleys. Daer is geen vorst, geen hooge macht, Daer is geen slaef soo kleyn geacht, Daer is geen huys-man op het lant, Geen visscher aen het dorre strant, Geen krijghs-man die den degen voert, Geen kramer die op winste loert, Geen mensche, wie het wesen mach, Die oyt of son of mane sach, Geen man, geen maeght, geen echte wijf, Of dit en past op haer bedrijf. Dus wie het zy, of wat hy doet, Die segge staegh in sijn gemoet: Mijn Ziel, hoe! zijt ghy niet beschroomt? De Tijt die gaet, de Doot die koomt. Dit is een woort van groote kracht, Indien het recht wort over-dacht, Het is een breydel voor de ziel, Op datse noyt in sonden viel, Want wie sal hellen nae het quaet Als hem de doot voor oogen staet? Wel ghy, die noch in uwen tijt Hier met u aertsche leden strijt, Gaet hecht dit vast in u gepeys, En toomt alsoo het dertel vleys. Is yemant hier in dese stadt Door vuyle lusten op-gevat, Of door de jonckheyt omgevoert, Die op sijns naestens vrouwe loert, Of op sijn buyr-mans dochter let, Om haer te krijgen in het net, O die, eer dat hy dieper gae, En vorder in het wilde slae, Die beelde sich dit schou-spel in, En segge met een rijpen sin: Mijn Ziel, hoe! zijt ghy niet beschroomt? De Tijt die gaet, de Doot die koomt. Indien dat u de wraeck-sucht quelt, En u gemoet in roere stelt, Of dat ghy, door een ouden haet, Van nijt en spijt als swanger gaet, En denckt, uyt enckel onverdult, Hoe ghy u vyant krencken sult; Ey toomt een weynigh u gebreck, En gaet in eenigh stil vertreck, En segt daer met een rijp gemoet, En seght daer uyt een sedigh bloet: Mijn Ziel, hoe! zijt ghy niet beschroomt? De Tijt die gaet, de Doot die koomt. Indiender is een weeligh gast Die slechts maer op sijn mont en past, En geen soo lieve dingh en weet Als hoe men brast en lecker eet, Of schier geduerigh poogt te zijn By mal geselschap inden wijn, Of daer men met de schijven klapt, En niet als malle dingen snapt, Iae schier noyt eenigh woort en seyt, Als dat tot vuyle tochten leyt; Dien bid ick, wat ick bidden mach, Dat hy een uyrken voor den dach, Wanneer de dampen van den wijn Hem uyt het breyn vertrocken zijn, Dat hy dan in sijn boesem gae, En eens ter degen over-slae Hoe dat sijn kostelicke tijt Dus ongevoelick henen glijt, Iae als een arent henen vlucht, En segge dan met diep gesucht: Mijn Ziel, hoe! zijt ghy niet beschroomt? De Tijt die gaet, de Doot die koomt. Indien dat u de malle pracht Wil brengen onder haere macht, En dat de lust van moy te gaen V herte vult met enckel waen, Soo dat u kleet meest allen dach Gestelt is nae den nieuwen slach, En koomt dan strijcken over straet, Gelijck een paeu daer henen gaet Als hy sijn veren steeckt om hoogh, En toont ons menigh glinster-oogh; Ey lieve, let op u bedrijf, Ey let doch op u nietich lijf, En seght, wat gaet ons menschen aen Soo gants te leven nae den waen? Mijn Ziel, hoe! zijt ghy niet beschroomt? De Tijt die gaet, de Doot die koomt. Is in u hant onwettigh goet Dat leyt en wroegt op u gemoet, Dat u tot aen het herte knaegt, En dickmael gantsche nachten plaegt, Dat u tot inde ziele bijt, Oock dickmaels op u soetsten tijt, En dat ghy des al niet-te-min Blijft hangen aen het vuyl gewin, Soo stort u neder voor den Heer, En opent daer u innigh zeer, En bidt hem dat u meerder kracht Van boven werde toe-gebracht, Op dat ghy, door een nieuwe jeugt, Den strijt ten lesten winnen meugt; Maer neemt oock dan tot uwer baet Het beelt dat hier geschildert staet, En segt met diep-gegronde tael, Iae segt het veel en menigmael: Mijn Ziel, hoe! zijt ghy niet beschroomt? De Tijt die gaet, de Doot die koomt. Ten lesten, vrienden in 't gemeen, Die noch het leven hebt te leen Van Godt ons aller opper-Heer, Leeft, leeft voortaen tot sijner eer, Gaet eygent hem u gants bedrijf, V ziele met u nietigh lijf; Maer soo ghy noch den vleessche leeft, En u de sonden over-geeft, Of ymmers niet genoegh en strijt, Maer dienstbaer aen de werelt zijt, Soo slaet u vry dan opte borst, Tot dat ghy naer het eeuwigh dorst, En berst oock vry in tranen uyt, En maeckt geduerich dit besluyt: Mijn Ziel, hoe! zijt ghy niet beschroomt? De Tijt die gaet, de Doot die koomt.

TranslationAI-generated

All who live here upon earth, and give over the flesh to its lusts, come and look at this last emblem while you are playing with your soul; come, look at it with deep reflection, for it is the condition of all flesh. There is no prince, no high power, no slave counted so lowly, no farmer on the land, no fisherman on the barren shore, no soldier who bears the sword, no pedlar who lies in wait for profit, no human being, whoever he may be, who ever saw sun or moon, no man, no maid, no wedded wife, but this applies to their doings. So whoever it be, or whatever he does, let him say constantly in his mind: My soul, how! are you not afraid? Time goes, Death comes. This is a word of great power, if it be rightly pondered; it is a bridle for the soul, that it may never fall into sins; for who will incline toward evil when death stands before his eyes? Well then, you who still in your time struggle here with your earthly members, go, fasten this firmly in your thoughts, and so bridle the wanton flesh. If there is anyone here in this town seized by filthy lusts, or carried away by youth, who lies in wait for his neighbour's wife, or has his eye on his neighbour's daughter to catch her in his net: let him, before he goes deeper and strays further into the wild, picture this spectacle to himself and say with a ripened mind: My soul, how! are you not afraid? Time goes, Death comes. If the lust of revenge torments you and sets your mind in turmoil, or if you go as though pregnant with envy and spite through an old hatred, and think, out of sheer impatience, how you will injure your enemy: ah, curb your fault a little, and go into some quiet room, and say there with a ripe mind, out of a sober temper: My soul, how! are you not afraid? Time goes, Death comes. If there is some luxurious fellow who looks only to his mouth, and knows nothing so dear as how one feasts and eats daintily, or strives to be almost continually with foolish company over the wine, or where men rattle the dice, and chatters nothing but foolish things, indeed scarcely ever says a word but what leads to filthy passions: him I beg, as much as I may beg, that one little hour before daybreak, when the fumes of the wine have withdrawn from his brain, he go into his own bosom and thoroughly consider how his precious time thus imperceptibly slips away, yes, flies off like an eagle; and then let him say with a deep sigh: My soul, how! are you not afraid? Time goes, Death comes. If foolish splendour wants to bring you under its power, and the desire of going finely fills your heart with mere conceit, so that your clothing is almost every day made after the newest cut, and you come sweeping along the street as a peacock goes when he lifts his feathers up and shows us many a glittering eye: ah dear, look at your behaviour, look at your worthless body, and say, what concerns us men to live so wholly according to vanity? My soul, how! are you not afraid? Time goes, Death comes. Is there unlawful goods in your hand that lies accusing on your mind, that gnaws you to the very heart and often plagues whole nights, that bites you into the soul, often even at your sweetest time, and yet for all that you keep hanging on to the filthy gain: then cast yourself down before the Lord and open there your inward sore, and beg him that greater strength be brought to you from above, so that, through a new youth, you may at last win the fight; but then also take to your profit the image that is painted here, and say with deeply grounded speech, yes, say it many times over: My soul, how! are you not afraid? Time goes, Death comes. Finally, friends in general, who still have your life on loan from God, the sovereign Lord of us all: live, live henceforth to his honour, make over to him all your doings, your soul with your worthless body; but if you still live to the flesh, and give yourself over to sins, or at any rate do not fight enough, but are servants of the world: then beat yourself freely upon the breast until you thirst after the eternal, and burst out freely in tears, and constantly make this conclusion: My soul, how! are you not afraid? Time goes, Death comes.